20.07.2020
Việc đánh giá, lựa chọn cán bộ thật sự xứng đáng đứng vào cấp ủy khóa mới là nhiệm vụ và là trách nhiệm quan trọng của cấp ủy đảng các cấp và của mỗi cán bộ đảng viên hiện nay, qua nghiên cứu Tư tưởng Hồ Chí Minh, bài viết tập trung nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về đánh giá cán bộ và đề xuất những giải pháp cơ bản nhằm góp phần giúp cho cấp ủy, cán bộ đảng viên có cách đánh giá cán bộ một cách toàn diện, chính xác, trong đó nhấn mạnh cần xây dựng tiêu chí tương xứng nhiệm vụ để có cơ sở đánh giá cán bộ, lựa chọn nhân sự, nâng cao nhận thức cho toàn thể cán bộ, đảng viên về tinh thần trách nhiệm và sự sáng suốt trong việc lựa chọn nhân sự đại hội các cấp khóa mới.

ThS. Phạm Thị Thơm

Phó Hiệu trưởng, Trường Chính trị Kiên Giang

Tóm tắt:

Việc đánh giá, lựa chọn cán bộ thật sự xứng đáng đứng vào cấp ủy khóa mới là nhiệm vụ và là trách nhiệm quan trọng của cấp ủy đảng các cấp và của mỗi cán bộ đảng viên hiện nay, qua nghiên cứu Tư tưởng Hồ Chí Minh, bài viết tập trung nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về đánh giá cán bộ và đề xuất những giải pháp cơ bản nhằm góp phần giúp cho cấp ủy, cán bộ đảng viên có cách đánh giá cán bộ một cách toàn diện, chính xác, trong đó nhấn mạnh cần xây dựng tiêu chí tương xứng nhiệm vụ để có cơ sở đánh giá cán bộ, lựa chọn nhân sự, nâng cao nhận thức cho toàn thể cán bộ, đảng viên về tinh thần trách nhiệm và sự sáng suốt trong việc lựa chọn nhân sự đại hội các cấp khóa mới.

Từ khóa: Tư tưởng Hồ Chí Minh, Đánh giá cán bộ, lựa chọn nhân sự, đại hội Đảng các cấp.

Năm 2020 là năm diễn ra Đại hội Đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, là sự kiện có ý nghĩa trọng đại trên phạm vi cả nước. Để góp phần thành công của Đại hội thì công tác nhân sự là cực kỳ quan trọng. Nếu lựa chọn đúng người có đức, có tài, vì nước vì dân, thì đất nước phát triển, nhân dân được nhờ, ngược lại chọn không đúng sẽ gây ra nhiều tai họa. Việc lựa chọn nhân sự thật sự xứng đáng có tính quyết định đảm bảo thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ cách mạng trong tình hình mới. Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ, tìm hiểu những tiêu chí, phương pháp đánh giá cán bộ một cách khoa học, khách quan, toàn diện mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đưa ra cách đây nhiều thập kỷ, cho đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Vì vậy, hơn lúc nào hết, chúng ta phải trở lại nghiên cứu và vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ và đánh giá cán bộ, phải được xem xét và vận dụng một cách nghiêm túc, bởi đây là khâu, là mắt xích “then chốt của then chốt” trong toàn bộ hoạt động của Đảng.

Trong phạm vi bài viết này, tác giả đi sâu nghiên cứu Tư tưởng Hồ Chí Minh về đánh giá cán bộ, với mong muốn góp phần giúp cho cấp ủy đảng các cấp, mỗi cán bộ đảng viên có cách nhìn khách quan, khoa hoc và toàn diện trong lựa chọn, đánh giá cán bộ, từ đó đi đến quyết định lựa chọn cán bộ thật sự xứng đáng đứng vào cấp ủy khóa mới và cũng thể hiện được trách nhiệm của mình trong công tác xây dựng Đảng ta ngày càng trong sạch, vững mạnh.

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, đánh giá cán bộ là khâu đầu tiên và cũng là khâu khó nhất trong công tác cán bộ, vì không hiểu đúng và không đánh giá đúng cán bộ thì không thể làm tốt công tác cán bộ. Đây là công việc phức tạp, dễ gặp vướng mắc nhất nên không thể tùy tiện, vì vậy Người chỉ ra những nội dung trọng tâm sau:

Trước hết, người làm công tác cán bộ phải là người luôn tự xem xét, đánh giá và sửa chữa khuyết điểm bản thân mình.

Theo Người, muốn biết cán bộ, trước hết phải tự biết mình “Đã không tự biết mình thì khó mà biết người, vì vậy muốn biết đúng sự phải trái ở người ta, thì trước phải biết sự phải trái ở mình. Nếu không biết sự phải trái ở mình thì chắc không thể nhận rõ người cán bộ tốt hay xấu” [1, tr.277].

Người ở đời, ai cũng có chỗ tốt chỗ xấu. Vấn đề là phải tự mình biết tốt, xấu thế nào, đặc biệt là biết chỗ xấu để sửa. Mình càng ít khuyết điểm thì cách xem xét cán bộ càng đúng. Người nhắc nhở, người làm công tác cán bộ phải có đủ tư cách, phẩm chất đạo đức, phải dũng cảm nhìn nhận và kiên quyết khắc phục những hạn chế, khuyết điểm của mình. Có như vậy mới khắc phục được những căn bệnh chủ quan thường mắc phải của người làm công tác cán bộ, đó là bệnh tự cao tự đại, bệnh ưa người ta nịnh mình, bệnh do lòng yêu ghét mà đối với người…, nó đã làm cho người làm công tác cán bộ không nhìn thấu rõ bản chất của những việc mình chông thấy.

Thứ hai, đánh giá cán bộ phải được tiến hành thường xuyên

Đánh giá đúng cán bộ không chỉ nhằm phát hiện cái hay của họ để khuyến khích, phát huy, mà còn nhằm thấy cái dở để tìm cách giúp đỡ, khắc phục. Do vậy, theo Hồ Chí Minh đánh giá cán bộ phải được tiến hành thường xuyên. Theo kinh nghiệm cho thấy, cứ mỗi lần xem xét lại cán bộ, một mặt sẽ tìm thấy những nhân tài mới, đồng thời nhiều kẻ bất tài, hủ hóa cũng bị phát hiện. Việc đánh giá cán bộ thường xuyên sẽ giúp bố trí cán bộ phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ cách mạng, giúp cho tổ chức biết rõ cán bộ, nắm chắc đội ngũ cán bộ để có chính sách và biện pháp thích hợp, tạo tâm lý yên tâm cho đội ngũ cán bộ trong hoạt động thực tiễn.

Thứ ba, đánh giá cán bộ phải có phương pháp đánh giá toàn diện, khách quan và cả quá trình phát triển của cán bộ.

Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, việc đánh giá cán bộ phải dựa trên quan điểm toàn diện, tức là yêu cầu phải xem xét đầy đủ các mối liên hệ của sự vật, hiện tượng để có đánh giá đúng: Khi xem xét cán bộ không chỉ xem họ đối với mình như thế nào? Mà phải xem họ đối với mọi người như thế nào? Bởi người cán bộ tốt là người không nịnh hót bề trên, không xem khinh người dưới, mà luôn có thái độ ứng xử hòa nhã, tôn trọng tất cả mọi người. Khi xem xét cán bộ không chỉ nghe một người đánh giá, mà phải nghe nhiều người đánh giá. Cách xem xét này sẽ giúp ta tránh được sự nhầm lẫn giữa cán bộ tốt và cán bộ xấu.

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, xem xét, đánh giá cán bộ phải công tâm, khách quan, phải linh hoạt, không được bảo thủ, định kiến vì bản thân cán bộ cũng thay đổi suy nghĩ, cách làm việc do nhiều mối quan hệ tác động chủ quan lẫn khách quan. Người cho rằng: “trong thế giới cái gì cũng biến hóa. Tư tưởng của người cũng biến hóa. Vì vậy, cách xem xét cán bộ quyết không nên chấp nhất, vì nó cũng phải biến hóa” [1, tr.278]. Sự biến hóa trong cách xem xét cán bộ không phải tùy tiện vô nguyên tắc, lúc thế này, lúc thế khác, do lòng yêu ghét của mình mà trên cơ sở khoa học, hiểu biết con người trong những hoàn cảnh lịch sử cụ thể. Theo Hồ Chí Minh, quá khứ, hiện tại và tương lai của mọi người không phải luôn giống nhau. Vì vậy, khi xem xét cán bộ không thể lấy quá khứ để áp dụng cho hiện tại, lấy hiện tại suy diễn cho tương lai. Người lấy ví dụ “Một người cán bộ khi trước có sai lầm, không phải vì thế mà sai lầm mãi. Cũng có cán bộ đến nay chưa bị sai lầm, nhưng chắc gì sau này không phạm sai lầm?”[1, tr.317]

Xem xét, đánh giá cán bộ phải trong toàn bộ quá trình công tác, cả lúc khó khăn và khi thuận lợi. Xem xét cán bộ, không chỉ xem xét ngoài mặt mà còn phải xem tính chất của họ. Không chỉ xem một việc, một lúc mà phải xem toàn cả lịch sử, toàn cả công việc của họ. Cách xem xét cán bộ như thế tránh được những kẻ cơ hội chui vào hàng ngũ cán bộ, giúp ta không bỏ sót cán bộ có đức, có tài.

Khi xem xét, đánh giá cán bộ không được xuất phát từ ý muốn chủ quan của người đánh giá. Do đó, đánh giá cán bộ đòi hỏi phải có thái độ tôn trọng khách quan, phải xuất phát từ bản thân của người cán bộ, không được xuất phát từ ý chí chủ quan của người xem xét. Phải xem xét cán bộ trong cả quá trình làm việc, thấy được thế mạnh cũng như hạn chế của cán bộ để phát huy mặt mạnh, đẩy lùi mặt yếu, ta phải khéo nâng cao chỗ tốt, khéo sửa chữa chỗ xấu cho họ. Xem xét, đánh giá cán bộ khách quan, công tâm sẽ khiến cho họ đem hết tài năng và nhiệt huyết của mình phục vụ cho công việc.

Với phương pháp đánh giá cán bộ như vậy, sẽ giúp ta phân biệt cán bộ làm được việc và cán bộ tốt. Hai loại cán bộ này không phải là một, có khi trái ngược nhau. Vì vậy, hiểu thế nào là cán bộ tốt, cần xem xét trên nhiều mặt, trong đó mặt công tác chỉ là một và đôi khi chưa phải là quan trọng nhất, mà cần chú trọng đến phẩm chất đạo đức. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ ra: “Ai hay khoe công việc, hay a dua, tìm nhẹ lánh nặng, trước mặt thì theo mệnh lệnh, sau lưng thì trái mệnh lệnh, hay công kích người khác, hay tự tâng bốc mình, những người như thế, tuy có làm được việc cũng không phải cán bộ tốt.

Ai cứ cắm đầu làm, không khoe khoang, ăn nói ngay thẳng, không che giấu khuyết điểm của mình, không ham việc dễ, tránh viêc khó, bao giờ cũng kiên quyết làm theo mệnh lệnh của Đảng, hoàn cảnh nào, lòng dạ họ cũng không thay đổi. Những người như thế dù công tác kém một chút cũng là cán bộ tốt.”[1, tr.318]. Người cán bộ tốt phải là người nói luôn đi đôi với làm, không tham vọng chức quyền, hăng hái, nhiệt tình trong công việc, sẵn sàng nhận nhiệm vụ mà không nề hà khó khăn.

Những nội dung cơ bản trên đây là cơ sở, định hướng quan trọng cho Đảng ta xây dựng đội ngũ cán bộ đủ đức, đủ tài, có phong cách làm việc khoa học, có năng lực thực tiễn qua từng thời kỳ cách mạng và cho đến nay những lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn giữ nguyên giá trị.

Trải qua 90 năm lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta luôn quan tâm đến công tác cán bộ, coi đây là khâu then chốt của công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Trong những năm đổi mới, Đảng ta đã ban hành nhiều chỉ thị, nghị quyết và kịp thời bổ sung, sửa đổi nhiều quy định về công tác cán bộ. Công tác cán bộ đã bám sát các quan điểm, nguyên tắc của Đảng, ngày càng đi vào nền nếp và đạt được những kết quả quan trọng. Tuy nhiên, đánh giá cán bộ vẫn là khâu khó và yếu nhất, chưa phản ánh đúng thực chất, chưa gắn với kết quả, sản phẩm cụ thể, không ít trường hợp còn cảm tính, nể nang, dễ dãi hoặc định kiến. Chính những hạn chế, bất cập trong công tác cán bộ cũng là một trong những nguyên nhân làm cho đất nước phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh, làm suy giảm niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Vận dụng những nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về đánh giá cán bộ và quán triệt sự chỉ đạo của Đảng ta trong Nghị quyết số 26-NQ/TW, ngày 19-5-2018, của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII, về tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ và Chỉ thị số 35-CT/TW, ngày 30-5-2019, của Bộ Chính trị, về đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, theo tôi việc đánh giá, lựa chọn cán bộ, nhân sự cho Đại hội Đảng các cấp hiện nay cần tập trung vào những nội dung cơ bản sau:

Thứ nhất, Bí thư cấp ủy, người đứng đầu cơ quan đơn vị cần lưu ý việc cơ cấu các thành viên của tiểu ban nhân sự và tổ giúp việc Đại hội phải là người cán bộ thật sự tin cậy, tuyệt đối trung thành với lý tưởng của Đảng, công tâm, khách quan, phải chí công vô tư, đặc biệt phải rất tỉnh táo xem xét cán bộ trên nhiều phương diện. Đồng thời phải là những cán bộ có bản lĩnh, mạnh dạn, kiên quyết chống lại những biểu hiện tiêu cực, những thói hư tật xấu trong cán bộ đảng viên. Những cán bộ làm công tác tổ chức khi có đạo đức trong sáng thì sẽ lựa chọn ra được những cán bộ có đạo đức, có tài, có tín nhiệm cao, được đồng chí, đồng nghiệm và quần chúng tin tưởng.

Thứ hai, rà soát, bổ sung tiêu chuẩn cán bộ, bảo đảm tính khách quan. Đảng ta khẳng định: Cấp ủy nhiệm kỳ 2020 – 2025 phải đặc biệt coi trọng chất lượng, đó là những cán bộ tiêu biểu về trí tuệ, phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, trình độ các mặt, uy tín và hiệu quả công tác làm căn cứ và tiêu chí cơ bản để đánh giá, lựa chọn, bố trí cán bộ phù hợp với công việc. Trong các ngành nghề khác nhau cần xây dựng tiêu chuẩn tương xứng nhiệm vụ để có cơ sở đánh giá, lựa chọn, bổ nhiệm cán bộ. Những tiêu chuẩn được xây dựng phải được công khai, minh bạch và quán triệt đến toàn thể cán bộ đảng viên và sẵn sàng cung cấp, trao đổi thông tin và giải trình khi có yêu cầu của các tổ chức, cá nhân. Đây cũng là căn cứ để mỗi cán bộ đảng viên tự đánh giá được bản thân và có phương hướng, giải pháp cho việc phấn đấu theo tiêu chuẩn đặt ra, cũng như có cơ sở để lựa chọn nhân sự đại hội phù hợp [2].

Thứ ba, nâng cao nhận thức cho toàn thể cán bộ, đảng viên về tinh thần trách nhiệm và sự sáng suốt trong việc lựa chọn nhân sự đại hội khóa mới.

Mỗi cán bộ đảng viên phải nhận thức được vai trò, trách nhiệm của bản thân trong việc lựa chọn nhân sự cấp ủy khóa mới. Khi xem xét giới thiệu hay bỏ phiếu phải công tâm, khách quan, công bằng. Cần chú trọng phát hiện, giới thiệu nhân sự tham gia cấp ủy khóa mới có đức, có tài, có uy tín, có triển vọng thông qua hoạt động thực tiễn. Không nên vì lòng yêu ghét của mình mà lựa chọn những người hợp với mình, vì sợ mất địa vị mà dìm những người giỏi hơn mình.

Việc đánh giá cán bộ phải chặt chẽ và thực chất. Tước khi lựa chọn nhân sự, cần lắng nghe nhiều ý kiến đánh giá, chứ chỉ nghe một chiều thì sẽ không khách quan, trên cơ sở đánh giá của cấp ủy, tổ chức đảng, tập thể lãnh đạo cơ quan, đơn vị có thẩm quyền. Nếu tất cả cán bộ đảng viên vì sự nghiệp chung, vì lợi ích chung của tập thể lên trên hết thì sẽ lựa chọn được người xứng đáng. Ngược lại, nếu đặt lợi ích cá nhân lên trên, lựa chọn người xấu, không có năng lực là có tội với Đảng.

Đồng thời, chủ động phòng ngừa, cảnh giác, ngăn chặn, đấu tranh không để tác động, chi phối bởi những thông tin giả, thông tin không chính thức, xấu độc, có dụng ý bịa đặt, xuyên tạc, gán ghép trên internet, mạng xã hội liên quan đến công tác chuẩn bị nhân sự. Kiên quyết sàng lọc, không để lọt vào cấp ủy khóa mới những người bản lĩnh chính trị không vững vàng; phẩm chất, năng lực, uy tín giảm sút; thiếu gương mẫu, mất đoàn kết, cục bộ, bè phái, cơ hội, thấy đúng không dám bảo vệ, thấy sai không dám đấu tranh; có biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; chạy chức, chạy quyền, tham nhũng, tiêu cực, “lợi ích nhóm”; vi phạm những điều đảng viên không được làm; kết quả thực hiện nhiệm vụ không cao.

Thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong việc đánh giá, lựa chọn cán bộ, quán triệt sâu sắc Chỉ thị số 35-CT/TW, ngày 30-5-2019, của Bộ Chính trị, về đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, cùng với sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, sát sao của của các cấp ủy Đảng  và sự tham gia với tinh thần trách nhiệm của toàn thể cán bộ đảng viên, tôi tin tưởng rằng, Đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2020-2025 sẽ thành công tốt đẹp, góp phần lãnh đạo toàn diện các mặt hoạt động của cơ quan, đơn vị hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao trong sự nghiệp xây dựng đất nước Việt Nam XHCN giai đoạn hiện nay./.

Danh mục tài liệu khảo

1. Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập: tập 5, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr. 277.

2. Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (2018), Nghị quyết số 26-NQ/TW, ngày 19-5-2018, của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII, về tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ, Hà Nội.

3. Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam (2019), Chỉ thị số 35-CT/TW, ngày 30-5-2019, của Bộ Chính trị, về đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, Hà Nội.

 

Số lần đọc: 39
Tin liên quan